زه    دليلا  زلفو  ته   لاسونه   ځكه  نه  وروړم
دا هغه  ماران  دي چي  له سره  سترګي  نه لري
ته چي  د چا مل ئې  كه ړانده  وي منزل  ومومي
ته چي  له چا  ورك  ئې مقدره  سترګې  نه لري
ياروائي دا خيال كړه ما رسوا نه كړې خو زه وايم
مينه داسي  شئ دئ  دزړه  سره سترګي  نه  لري
بخته نوره پوهه  كه ئې هرڅو غرونه غرونه وي
وي چي له خپل  كاره  ناخبره   سترګي   نه  لري
ليږونكي

رفيع الله مندوخيل

اوومه ګُنبده

دباچا مخته داوخت وې شپږ ګنبدي
په دې شپږو كي پنځه وې يو مخ بندي
لار له هيڅ يوه طرفه ورته نه وه
خو شپږمي ته سړے ننوتے شو
دې لرله يوه لار او له دې لاري
اوس باچا كراركرار شو وردننه
داچي دے شو وردننه ٫ داګنبده
وه دده دباچهۍ پوره همزولې
ؤتاداو يې هغه ورځ ايښوول شوے
چي دخپل پلار پرځاي دے ؤ باچا شوے
زوړ ؤ تللے او ځلمے ؤ باچا شوے

٫٫٫
چي دپلار پرځاي ځلمے ؤ باچا شوے
نو هغه لره دټول اولس له پيغلو
وې په چاڼ پنځه راڼۍ را ايستل شوي
او دده په ويړ او لوُي غوندي محل كي
ددې هرې راڼۍ ځان لره خپل ځاي ؤ
همداغه رنګه دهري راڼۍ وارؤ
پر خپل وار به يې ځلمے باچا ميلمه ؤ
په پنځه شپې كي به هري يوې يوځل
تېروله شپه دخپل څښتن په غېږ كي
تر پنځو كلو به دا تړون روان ؤ
له دا پس به چاڼ شوې نوري پنځه پيغلې
ځليدونكي لكه ستوري پنځه پېغلي
٫٫٫
چي دپلار پرځاي ځلمے ؤ باچا شوے
او هغه لره دټول اولس له پيغلو
وې په چاڼ پنځه راڼۍ را ايستل شوي
دغه وخت نو هرچا دارنګه ګڼله
لكه ګرځ چي دزړتيا وي لري شوے
پر هر شي باندي وي بيا ځواني راغلې
ترپخوا هر ژوندے سرے زيات ژوندے وي
دا په دا چي ددې خلكو عقيده  وه
چي په دې جهان كي ژوند په هريو رنګ كي
دباچا له زوره زور او قوت اخلي
چي باچا په بدن روغ ٫ په وجود ځوان وي
زور يې ديروي هم په مټو هم په ملاكي
دپنځو ښځو اړتيا پوره كوے شي
او لګيا وي هميشه پوره كوي يې
بيانو مځكه  زياتي وچه نه پاتيږي
برالبه كيږي په بيا بيا او ځني زيږي
تاندي وني٫ زرغونه واښه اوبوټي
كه مرغان وي په هواكي٫ كه څاروي وي
يا دمځكي پر مخ نورنور ځناوروي
دبـــــــــا چا دمــــــلا دزور له بركته
شمير دټولو ورځ په ورځ وي مخ په وده
دانسان مت او مړوند له زوره ډك وي
هرماشوم چي راځي دلته دې نړۍ ته
هم ځواكمن وي په بدن هم جوړاوروغ وي
مګركوم وخت چي باچا ددغي خاوري
شي ناروغه يا يې مخه شي زړتيا ته
دوجود توان يې ورو ورو په كمېدوشي
نه يې غړي دبدن وي هغه رنګه
نه يې وي هغسي زور په ملا كي پاته
ورسره نو په وطن كي هم ډېر زغرده
 دزوال نخښي څرګندي شي هر لورته
لاندي درومي٫ هيڅ شے نه ځي مخ په پورته
٫٫٫
چي دپلار پرځاي ځلمے ؤ باچا شوے
اوله زوره يې تر ډېره وخته پوري
په وطن كي هرشي زور او قوت اخست
خو آخر دغه باچا هم يو انسان ؤ
او انسان پر يوه حال پاتېداي نه شي
دځوانۍ ډېوه دده هم شوه پاي تته
هغه زوريې پاته نه ؤ اوس په ملا كي
چي اړتيا دپنځو ښځو ورپوره كړي
چي په دغه كمزورۍ يې راڼۍ پوه شوې
نو له دود او له رواجه سره سم يې
پټ په پټه سرداران باندي خبر كړل
دغه كار اوس سردارانوته و پاته
چي ژر وژغوري وطن له دې زواله
او هغو هم يوه ورځ دخوب په حال كي
پر باچا باندي يو سپين څادر هواركړ
چي راويښ شو او داسپين څادر يې وليد
باچا پوه شو چي بس قام قرباني غواړي
او ددغي قربانۍ  لاره وه  تللې
پر طرف باندي دهغو شنو  ګنبدو
چي پنځه يې وې يو مخ بندي ولاړي
لار له هيڅ يوه طرفه ورته نه وه
خو شپږمي ته سړے ننوتے شو
يوه لاره ورته وه او له دې لارې
باچا شو دغي ګنبدي ته دننه
په ګنبده كي وه ښكلې پېغله ناسته
دهغې پر ځنګانه يې خپل سر كښېښوو
او دتـــــــــل  دپــــــــــا ره لا ره دګنبدي
سردارانو كړلـــــــــــــه  كلـــكه پسې بنده
دخپل پلار او هم دخپلو نـــــــــــيكه ګانو
په شان دے هم ژوندے وسپارل شو مرګ ته
او اولس يې ځلمي زُوي ته پر سر باندي
تاج وركښېښوو او پنځه ښكلي راڼۍ يې
داولس له پېغلو كړې ورلره غوره
خوشحالي شوه او هرچا داسي ګڼله
لكه ګرځ چي دزړتياوي لري شوے
پر هر شي باندي وي بيا ځواني راغلې
تر پخوا هر ژوندے سرے زيات ژوندے وي
جشن جوړ شو٫لوي وكم په ګډا سر ؤ
په داشور ٫ په دا غوغا او په دا زوږكي
شپږګنبدي يوطرف ته وې ولاړي
دغه شپږ ګنبدي شپږ واړه وې بندي
لار له هيڅ يوه طرفه ورته نه وه
او اومه يې پخوا كي جوړېدله
دې اوومي ته يې لاره وه پرې اېښې
دايې هم دچا دپـــــــــاره وه پرې اېښې